Photo by Ivan Shilov on Unsplash

Hai câu này trông có vẻ giống như anh em sinh đôi, nhưng trong mắt người bản ngữ, ‘Linh hồn’ (Soul) và ‘Thần thái’ (Vibe) của chúng hoàn toàn khác nhau đấy nhé!

Nói một cách đơn giản:

• Is it getting better? là đang hỏi về ‘Xu hướng’ (Trend) —— giống như đang xem biểu đồ nến chứng khoán và hỏi xem ‘hiện tại’ nó có đang leo lên không?
• Does it get better? là đang hỏi về ‘Kết quả/Bản chất’ (Result/Nature) —— giống như đang hỏi về kết thúc của một bộ phim, hoặc triết lý nhân sinh.

Hãy cùng phân tích bằng những tình huống đời thực chuẩn nhất nhé!

Is it getting better? (Present Continuous - Hiện tại tiếp diễn)

Từ khóa: Quá trình, Hiện tại, Thanh tiến trình

Câu này sử dụng thì Present Continuous. Khi sử dụng -ing, điều đang hiện lên trong đầu là “những thay đổi đang diễn ra ngay tại thời điểm này”.

• Tình huống: Bạn của bạn bị sốt cao, nằm liệt giường 3 ngày rồi. Hôm nay bạn đến thăm và hỏi:

  “Is it getting better?” (Cảm lạnh của cậu đỡ hơn chút nào chưa?)

• Tư duy: Chúng ta đang quan tâm đến “tiến triển của bệnh tình”.

• Tình huống: Giao thông ở Đài Bắc luôn tắc nghẽn, và chính phủ đã thực hiện một chính sách mới. Sau một tháng, mọi người đang thảo luận:

  “Is the traffic getting better?” (Tình trạng tắc nghẽn giao thông hiện tại có đang được cải thiện không?)

• Hình dung: Hãy tưởng tượng một biểu đồ đường cong, bạn đang hỏi xem đường này có đang đi lên ngay bây giờ không.

Does it get better? (Simple Present - Hiện tại đơn)

Từ khóa: Sự bình thường, Tương lai, Hy vọng, Sống sót trong tuyệt vọng

Câu này sử dụng thì Simple Present. Trong tiếng Anh, thì này thường được dùng để thảo luận về “Chân lý”, “Sự thật”, hoặc “Sự bình thường”. Khi hỏi như thế này, thường mang theo cảm xúc mạnh mẽ (có thể là buồn chán, đau đớn, hoặc tuyệt vọng), hỏi xem “Bản chất của việc này có trở nên tốt đẹp không?” hoặc “Có hy vọng gì cho tương lai không?”

• Tình huống: Bạn đang xem một bộ phim truyền hình Mỹ mà ai cũng khen hay, nhưng xem được 3 tập rồi mà thấy siêu nhàm chán (Boring!). Bạn hỏi bạn bè:

  “I’m on episode 3 and I’m falling asleep. Does it get better?” (Tớ xem đến tập 3 mà sắp ngủ gật rồi. Phim này về sau có hay lên không? Hay nó cứ dở tệ như vậy?)

• Tư duy: Đây không phải là hỏi về hiện tại, mà là hỏi về “bản chất của bộ phim” hoặc “cốt truyện về sau”.

• Tình huống: (Đây là tình huống văn hóa điển hình nhất) Một người trẻ vừa thất tình, cảm thấy cuộc đời vô vọng, hoặc mới bắt đầu công việc và thấy vô cùng đau khổ, hỏi tiền bối:

  “I feel terrible every day. Does it get better?” (Cuộc sống sau này có dễ thở hơn chút nào không? Hay đời cứ đắng cay như vậy mãi?)

• Lưu ý văn hóa: Ở Mỹ có một phong trào chống bắt nạt rất nổi tiếng tên là “It Gets Better Project”, nhằm nói với những thanh thiếu niên bị bắt nạt rằng: “Hãy cố gắng lên, thế giới sau khi trưởng thành sẽ trở nên tốt đẹp hơn (đây là chân lý).”

Màn đọ sức tình huống văn hóa

Hãy so sánh bằng ví dụ cực kỳ trực quan là “Ăn lẩu siêu cay”:

Kết luận

• Nếu bạn muốn quan tâm đến “Những thay đổi hiện tại” (như bệnh tình, thời tiết, kẹt xe, tình hình kinh tế), hãy dùng “Is it getting better?”.
• Nếu bạn muốn hỏi về “Hy vọng trong tương lai” hoặc “Liệu điều này có đáng để kiên trì không” (như công việc tồi tệ, bộ phim dở, giai đoạn cuộc sống đau khổ), hãy dùng “Does it get better?”.

Ôi chà! Đây là một sự lựa chọn rất trực quan, nhưng nếu muốn truyền đạt chính xác ý nghĩa “Liệu giai đoạn này có qua đi không (khổ tận cam lai)?” thì thực ra “Does it get better?” sẽ chuẩn chất bản ngữ hơn!

Tại sao “Does it get better?” lại hay hơn?

Câu “Is it getting better?” mà bạn chọn hoàn toàn đúng ngữ pháp, nhưng ý nghĩa là:

“Is it getting better?” = "(So với tuần trước) Ngón tay của tôi bây giờ đã đỡ đau hơn chưa?"

• Tình huống: Bạn đang xác nhận “Tiến độ hiện tại”. Giáo viên có thể trả lời: “Ừm, thầy thấy ngón tay em đã bớt sưng đỏ chút rồi đấy.”

Tuy nhiên, nếu bạn muốn hỏi “Học guitar ấy mà, tập lâu rồi thì có hết đau như thế này không?” (tìm kiếm một sự đảm bảo trong tương lai, một chân lý), thì người bản ngữ sẽ nói:

“Does it get better?” = “Cơn đau này có qua đi không? Sau này có dễ chịu hơn không?”

• Tình huống: Bạn đang hỏi về “Bản chất của việc này”. Giáo viên sẽ trả lời: “Yes! Một khi em đã chai tay (Calluses), em sẽ không bao giờ cảm thấy đau nữa, và em sẽ rất tận hưởng nó!”

Bộ lọc Thần thái (Vibe Filter)

• Is it getting better?
  • Giống như hỏi Bác sĩ: “Bác sĩ ơi, uống thuốc được 3 ngày rồi, vết thương của tôi có đang chuyển biến tốt không?” (Focus on Progress)
• Does it get better?
  • Giống như hỏi Thầy bói hoặc Tiền bối: “Thưa thầy, đời con giờ khổ quá, sau này có khá lên không ạ?” (Focus on Hope/Nature)

Bão, mưa lớn, thậm chí là cảm lạnh, tất cả những thứ này đều là “Trạng thái đang diễn ra”. Khi bạn hỏi câu này, trong đầu bạn thực ra đang xem một bản Cập nhật động trực tiếp (Live Update):

• Mưa có đang nhỏ dần không?
• Gió có đang yếu đi không?
• Tình hình hiện tại có đang đi theo hướng tốt không?

Đây chính là tinh túy của Present Continuous —— “Sự thay đổi ngay tại khoảnh khắc này”.

Tóm lại

Để bạn không bao giờ quên điều này trong đời, tặng bạn tấm “Thẻ tư duy” cuối cùng: